Ka Jingshai
RKMSHILLONG
Search:
Thus spake

Ki Kyntien Ba Kyntang U Ramakrishna La pynkylla da I Bah P S Lyngdoh - part 14

Bah P S Lyngdoh   |   Autumn 2026

Ka ba bteng…

 

                                                                                      Nailar 5 tarik, 1882

U Vidyasagar u la phuh samrkhie.

 

U Kynrad u la bteng pat: “Kam don jingmut ei ei tang ban shu ïoh jingnang jingtip. Ka jingthmu jong ka jingpule ka long ban tip ïa u Blei bad ban shemphang ïa u.. Uwei u riewkhuid u la don kawei ka kot. Haba la kylli ïa u, kaei kaba don hangta, u plied ïa ka bad u pyni ïa kata ka kot ba la thoh ïa ki kyntien, 'Om Rama,' bad tang kata suda.”

 

“Kaei ka jingmut jong ka kot Gita? Ka shu long kaei kaei kaba phi shem da kaba ïai ong ïa kajuh ka kyntien da ki phew sien. Nangta pat la pyn-kylla sha ka 'tagi', kaba mut u briew uba la iehnoh ïa kiei kiei baroh na ka bynta jong u Blei. Bad ka jinghikai ba ngi ïoh na ka kot Gita ka long: ‘Ko briew, kyntait lut ïa kiei kiei bad wad tang ïa u Blei hi.’ La uta u briew u dei u riewkhuid ne u riewshong-ïing, u dei ban kynther sner ïa baroh ki jingïadei bakynja pyrthei na ka jingmut-jingpyrkhat jong u.”

 

“U Chaitanyadeva u la sdang ka jingleit ïaid pukir ha ki bynta ba shathie ka ri India. Ha kawei ka sngi u la ïohi ïa uwei u briew ba dang pule ïa ka kot Gita. Uwei pat u briew u la shong kham pajih na u, uba dang shah shkor bad ïam. Ki khmat jong u ki shlei da ki ummat. U Chaitanyadeva u la kylli ïa u,  'Phi sngewthuh ïa kane baroh?’ Uta u briew u la ong, ‘Em, babu badonburom, ngam sngewthuh shikyntien ruh ïa ka jingthoh ha kane ka kot’. 'Te, balei pat phi da ïam?’ La kylli u Chaitanyadeva. U nongbud u la ong, 'Nga ïohi ïa ka kali ïapom jong u Arjuna ha khmat jong nga. Nga ïohi ïa u Blei Krishna bad u Arjuna ba ki dang ïakren. Da kaba nga ïohi ïa kane nga ïam.' ”

 

“Balei u Vijnani u don ka jinglong ban ieid ïa u Blei? Ka jubab ka long ba ka jingsngew ‘Ma nga' ka ïai neh ha ka jingmut jong u. Ka jah noh ha ka por ba uwei u ïalong kawei bad U Blei (samadhi) khlem jingartatien, hynrei ka wan paw biang. Ha kaba ïadei bad ki riew-madan, ka jingsngew 'Ma nga' kam ju jah da lei lei ruh. Phi lah ban pom pyn-kyllon noh ïa u dieng 'aswatha,' hynrei ha ka sngi kaba bud ki ‘la-lung ki sdang mih biang (baroh ki ïarkhie).'  ”

 

“Wat hadien ba la ïoh jingshai-Blei kane ka jingsngew 'Ma nga' ka wan hi khlem tip na shaei ba ka wan. Phi phohsniew ïa u khla. Ba kumta phi kyndit noh, hynrei ka dohnud jong phi ka shu ïai kyndeh khlem sangeh! Baroh ki jingshitom jong ngi ki long na ka daw jong ka 'Nga'. Ka masi ka pah 'Bo'! Kaba mut 'Nga', Dei namarkata ba ka shitom jur. La pyndait lang ïa ka lyngkor ban lur ha u slap bad ka sngi. Te, nangta ka lah ban shah shoh doh ha u nongshoh doh masi. Na ka snieh jong ka la shna ïa ki juti bad ruh ïa ki kynja ksing bad nakra, da kaba tied bad shoh khlem jingisynei (ïa rkhie). Watla katta ruh kam lah lait na ki jingshitom. Ha kaba khatduh ki shna sai-tyllai na ki snier ban shna sai ryntieh ban thir kynphad. Te, kam ju pah shuh 'Boo' Boo', 'Nga' 'Nga', hynrei ka pah,'Tuhu' 'Tuhu', 'İa Me' ' İa Me'. Tang da kumta ka lait noh na ki jingshitom jong ka. Ko Trai, nga long u shakri, Ma Me, Me long u Kynrad. Nga long u khun, Ma Me, Me long ka Kmie”.

 

“Shisien u Rama u la kylli ïa u Hanuman, 'Kumno phi i ïa Nga? '  Bad u Hanuman u la jubab: Ko Rama, katba nga dang don ka jingsngew 'Ma nga', nga ïohi ba Me long uba dap lut bad nga, nga long tang i bynta barit eh; Ma Me, Me long u Kynrad bad 'Nga', nga long u shakri jong Me. Hynrei ko Rama hadien ba nga la ïoh ïa ka jingshai jong ka jingshisha bad ka 'Hok', nga sngewthuh shai ba Me long lem bad Nga bad Nga pat bad Me.”

 

“Ka jingïadei hapdeng u Kynrad bad u shakri ka long kaba jan haduh katta katta. Naba kane ka kyntien 'Nga' ka dei ban neh, te ai ba uta u 'Nga' un neh kum u shakri jong u Blei.”

 

Kine ki kyntien ‘Nga' bad 'Jong nga' – ki pynpaw ïa ka jinglong biej. 'Ka ïing jong nga', 'ka spah jong nga', ' ka jingstad jong nga', 'ka jingdon-jingem jong nga', ka jinglong kaba pynlong ïa uno  uno ban ong kum ïa kine ki kyntien, ka wan na ka  jinglongbiej. Ha ka jingshisha, ka jinglong kaba mih na ka thymmei ka jingshemphang (knowledge) ka long - 'Ko Trai, Me long u Kynrad, bad baroh kine kiei kiei ki long ki jong Me. Ka ïing, ka longïing-longsem, ki khun ki kti, ki nongtrei-ïing, ki paralok-paramarjan baroh ki long ki jong Me. ' ”

 

“Man la uwei-pa-uwei, u dei ban kynmaw ïa ka jingïap. Ym don ba lah lait na ka jingïap. Ngi wan long briew sha kane ka pyrthei ban pyndep ïa la ki kamram, kum ki briew kiba wan na nongkyndong sha Kolkata ban treikam-treijam. Lada u nongwan kai u leit kai ha ka kper uba riewspah, u nong peit ïa ka kper u ong ha u, 'kane ka dei ka kper jong ngi', 'Kane ka dei ka pung jong ngi', bad kumta ter ter. Hynrei lada kumno-re-kumno uta u nong peit ïa ka kper u shah weng kam noh na ka jingleh bakla jong u hi, um lah ban rah wat tang ïa ka synduk dieng jong u. U shu phah rah noh ïa ka jar jar ha u nongpahara jingkhang” (baroh ki ïarkhie).

 

“U Blei u rkhie ha ki ar tylli ki jingjia. U rkhie haba u nong-sumar pang u ong ha ka kmie u nongpang, ‘wat tieng ei-ei, mei! ngan pynkoit da shisha ïa u khun jong phi’; u Blei u rkhie, da kaba ong halade hi,  ‘Ngan shim noh ïa ka jingim jong u bad une u briew u ong un pynlait ïa u!’. U nongsumar pang u pyrkhat ba u long u kynrad da kaba klet ba u Blei te u long u Kynrad ba ha khlieh tam. U Blei u rkhie biang haba arngut shipara ki ïa bhah ïa ka khyndew da u kynja tyllai, da kaba ïa ong markhmat para-maki, 'Kane ka liang ka dei ka jong nga bad katei ka liang ka dei ka jong phi’.  U Blei u rkhie bad u ong Halade hi, ‘Ka pyrthei-mariang baroh ka dei ka jong nga, hynrei ki ïa ong ba ki long trai ïa kane ka bynta bad ïa katei ka bynta.' ”

“Don ba lah ban tip ïa u Blei da kaba pynshongnia?  To long u shakri jong U: aiti lut ïalade ha U, nangta sa duwai ha U”.

 

(Ha u Vidyasagar, da kaba rkhie) “Ñiuma, kaei ka jingsngew jong phi?”

 

U Vidyasagar (da kaba rkhie): “Ngan sa ai jingtip thikna ïa phi ha kawei pat ka sngi”. (baroh ki ïarkhie)

 

Kynrad (da kaba rkhie): “Ïa u Blei ym lah ban shemphang tang da kaba shu ïatainia da ka jingstad.”

 

Da kaba shoh jingieid ba kyntang, u Kynrad u la rwai:

Don uno uno uba lah ban sngewthuh ïa ka Mei Kali ka long kaba kumno?

Wat ki hynriew bor darsanas kim kot bor ei ei ban pynpaw ïa Ka.

Dei ma Ka, ka kot bakhuid ka ong, ba ka tynrai jinglong lade hi

Jong ki yogi, Uba da la ka jong ka bor u la shem ïa baroh ka jingkmen halade,

Kaba da la ka mon sngewbha jong Ka hi, ka pyn-jia long ha ki kynja ba-im baroh,

Ka phniang bakhraw bad barit jong ki thning jingpynlong ki don ha ka kob jong ka Kmie,

Te, mynta phi ïohi haduh katno ka long kaba ïar? hapoh ka Muladhara Ki yogi ki puson blei ha Ka, bad hapoh ka Sahasrara:

Mano hynrei u Shiva uba lah khmih ïa Ka kumba Ka da long shisha?

Hapoh u tiew lotus ka rai-eh, Ka lehkmen sngewbha ha syndah u Baieid jong Ka, ka Radha. (U Shiva, Uba ha khlieh tam).

Haba u briew u angnud ban sngewthuh ïa Ka, u Ramprasad te u shu rkhie,

Ban pyrkhat ïa ka ban tip ïa Ka, u ong, ka long kaei kaei kaba sngew samrkhie,

Ba haba pyrkhat mutdur u briew u lah ban jngi khlem da don jingeh lyngba ka duriaw ba khlem kut trai.

Hynrei katba ka jingmut jong nga ka la sngewthuh, ah balei! Ka mynsiem jong nga kam lah;

Watla katta hynrei i boit barit, i ïaleh kat lah kat ïai ban pynlong mraw ïa u bnai,

Da kaba bteng biang u Kynrad u la ong: “Phi la ïohi?”

Ki phniang bakhraw-baïar bad barit jong ki thning jingpynlong ki don ha ka kob jong ka Kmie;

Te, mynta phi ïohi haduh katno ka long kaba ïar?

Nangta u myllung u ong:

Wat ki hynriew bor jingstad-blei bakhlaiñ (darsanas) kim kot bor ei ei ban pynpaw ha Ka.

Ym lah ban shemphang ïa Ka tang da kaba ïoh jingnang-jingstad na ki kot ki sla.


author
Bah P S Lyngdoh