Ka Jingshai
RKMSHILLONG
Search:
Khasi / Hindi Articles

Ka Ding Jong Ka Jingbishni

Banlam K Lyngdoh   |   Autumn 2026

 

Ka jingbishni kadei ka lok bajan eh jong ka jingisih. Kine ar ki ïaïaid ryngkat ryngkat. Kito kiba ngat ha ka bih jong ka jingbishni, ki sngew wit sngew wa bad kim sngew kylluid mynsiem. Ka bih bishni ka prong, ka ot ïa ka mut ka pyrkhat jong ki; ka pynsuh, pynthar ïa ka dohnud jong ki; bad hateng-hateng, haba ka thnam khih phaloh hapoh, ka kynjat shabar ïa ki kyntien lorni, ki kyntien wohdong bad ki kyntien pynmong pynmynsaw ba laiphew har skit.

 

Ka jingbishni kadei kawei na ki hynriew tylli ki nongshun jong ka jinglongbriew. Kiwei san pat ki long – ka jingkwah, ka jingbitar, ka jingkangar, ka jingbrai bad ka jingsarong. Haba ki briew ki bishni kim tyngkan ïa lade na ka shukor ka lamler bad na ka leh bymhok. U briew uba lait na ka jingbishni u dei shisha u riewkhraw.

 

Ar ngut ki riewniam ki ïa duwai wad Blei ha ki arliang phud jong kawei ka wah. Ynda ki la ïaduwai slem, u Blei u wanpaw shisha. U kylli ïa u wei u riewniam, “Kaei ka jingkwah jong me?” U riewniam u jubab, “Sha shiliang wah don uwei pat u briew uba duwai kum manga ban ioh jingkyrkhu na Me. Ai ïa nga arshah ïa kaei-kaei kaba Men ai ha u.” U Blei u la leit paw sa ha uta uwei pat u riewniam bad u la kylli ïa u, “Me kwah aiu na nga?” bad u la ïathuh ruh ïa ka jingkwah jong uta u riewniam uba nyngkong. Uta u riewniam uba ar u la ong, “Pynmatlah ïa nga shiliang khmat.” U Blei u la pynmatlah ïa u shiliang khmat bad ïa u riewniam uba nyngkong baroh ar ki khmat.

 

Ka jingbishni ka lah ruh ban rung bad pynlongmraw ïa ki riewniam ne ïa ki briew kiba mane Blei shitrhem, kumba ngi ïohi na ka khana-rit haneng. Haba ki briew ki la imsngi bad u Blei ne bad ka kam jong u, ym dei shuh ban nang sngew ha lade ne ban ïohi da kiwei ba ka malade (ego) ka dang shongkulai bad teh lakam ïa ki. Ka malade kadei ka nongkha ïa ki hynriew tylli ki nongshun ka jinglongbriew (kynthup ïa ka jinbishni) kiba la jer kyrteng haneng. U Bertrand Russell u ong, “Ka jingbishni kadei ka nongshun bakhraw tam jong ka jingsuk.”

 

Ïa ka jingbishni la lap bad ïohi wat ha ki khynnah. Lada ka kmie ka lehieit ne pyni jingieit tang ïa uwei u khun, uwei pat u bishni bad um lahshah. Kiba la heh la san kim pyni jingbishni haba shai ba shynna kumba leh ki khunlung khynnah. Hynrei ki ktien kynthoh bad ki jingleh jingkam jong ki ki shat syrngiew ïa ka jingmut, jingthmu bad jingkwah bashisha jong ki. Lada ki ïohi ïa ka jinglah jong no-jong no ban lehbha ïa kano-kano ka kam ne ban lehbha ïa kiwei, kin pynkut ba u thmu ban ïohnong ïa lade da kaba u lehbha kumta. Ki briew kiba dap da ka jingbishni kin ym lah lano-lano ruh ban ïohi ne kheiñkor ïa ka jinglong babha jong no-jong no. Haba ki wohdong ïano-ïano, haoid, kin sei lut ki nia ba shongnongrim bad kin kren kumba ki don ka jingsngewkhia. Hynrei ha kaba kut ki long hi kum u Iago, ha ka Drama Othello jong u Shakespeare, kiba plan bad phon tang ban pynsniew bad pynjot.

 

Shisien uwei u nonghikai ha kawei ka skul u ïoh ïa ka jingieit bad jingshaniah jong ki khynnah skul namar ka jinglong babha bad ka jingnang hikai bad pynsngewthuh jong u. U burom ruh ïa u headmaster jong kata ka skul kum ïa u hymmen. Wat la une u nonghikai um don kano-kano ka mynsiem ïaleh ne pyni reng bad u shakri da ka jingtrei shitom, hynrei u headmaster pat um lah shah ïa u. Bunsien u sngew ingkhong wat tang ban peit ïa u. Kumba saw ne san snem u headmaster um ju kren ïa une u nonghikai da ka jingieit ne jingburom. Katba une u nonghikai u nang ïoh jingieit bad burom na ki khynnah skul bad na ki para nonghikai, kata ka ding ka jingbishni ka nang klang ha u headmaster. Khatduh, da ki buit sianti u la leh ba uta u nonghikai un shah pynkynriah kam noh sha kawei pat ka skul, bad hadien kata u la sngew kham suk mynsiem. Ka jingbishni ka pynmatlah ïa u ban ïohi ba uta u nonghikai u trei bha bad wanrah burom ïa ka skul.

 

Kawei ka longkmie ka la sngewsih palat ban ïohsngew ba ka khun jong u hymmen kynsi jong ka ka la ïoh lad ban leit pule laiñ doctor. Ka kren haba ïohsngew ki briew kumne: “Mynta te, ha man la ki dong, ki lynti-ki syngkieng, shu ïohi tang ki doctor. Tip, balei baroh baroh ki ïakwah long doctor lut? Nga ïa ka khun lajong te ngam pynshlur phi ba kan long doctor. Nga ba lah ïohi, tang shu bakla la shah wohdong wohdaw ha u paitbah. Shiteng miet ruh ki briew ki wan kyrsiew ïing. Ew phi, keiñnoh ka long doctor!” Ha ka jingshisha ka la pyrshang ban ïaleh ba ka khun jong ka kan ïoh leit pule MBBS tangba ka khlem ïoh namar ba duna ki marks. Kane ka pynshisha ba bunsien mangi ki briew ngi ïohi ïa kiei kiei ym kumba ki long hynrei kumba ngi ngi long.

 

Ki briew kiba bishni kim ju shongsuk. Ki shla ha ka jingbymhun. Ha ka jaka ba kin sngewsuk bad sngewhun ha la ka jong ka spah ne ka jingaram kaba ki don, ki shrai bad buid pynban ïa ka jingkiew bad jingmanbha jong kiwei. Ki kwah ba kiwei kin ïakynduh apot; ki kyrmen ba kiwei bad ki kam jong ki kin pulom bad ki bet ïa u symbai jong ka jingpynjot.

 

Ban lait na ka jingbishni ngi hap ban sngewthuh ïa ka bor sniew bad ka bor pynjot jong ka bad ban kyrda ïa lade na ka. Ngi hap ban nang ban kheiñkor ïa ka jinglong babha ha kiwei bad ban ïaroh khuid mynsiem ïa ki. U briew u kiew, u san bad u longbha-longmiat namar ba u ïai pyrshang bad trei shitom. Shuwa ba ngin shah riam ha ka shrip jong ka jingbishni ngi hap ban kylli ïa lade la ngi lah mo ban shu kwah jingjop ne ban long eiei khlem ka jingtrei shitom. Da ka jingduwai ba la ker kynroh da ka jingngeit bad jingaiti ngin ïaleh ban shop lut shabar ïa ka jingsngew bishni. La khlaiñ ne la tlot, ngi dei ban jop ïa ka jingbishni. Lym kumta ki riewpyrthei kin ïap ha kane ka pyrthei bad ki riewniam ne riewblei kin ïap ha ka kawei pat ka pyrthei.

 


author
Banlam K Lyngdoh